Hij kreeg het advies om de training Emotionally Focused Mediation (EFM) te volgen, die hem zou verrijken met methode en verdieping, zeker waar het gaat over hoe mensen met spanning en conflicten omgaan, thema’s die hij in zijn werk tegenkomt.

Een andere manier van kijken

Hoewel hij later ook een basistraining mediation volgde, is hij juist blij dat hij met EFM begon. "Je leert daar echt anders kijken. Je doet andere waarnemingen. Je let op dingen waar in een reguliere mediationopleiding minder aandacht voor is."

”EFM zet echt een andere bril op je neus. Als je het eenmaal ziet, kun je het eigenlijk niet meer niet zien.”

Waar een basistraining mediation vooral structuur en gesprekstechniek biedt, gaat EFM volgens hem een laag dieper. "Emotionally Focused Mediation is meer dan gesprekstechniek. Het gaat juist over wat er onder de oppervlakte gebeurt."

Het heeft hem inzicht gegeven in hoe dynamiek werkt: de wisselwerking tussen emoties en gedrag, ook in een werksetting. “Hoe blijf je daarin jezelf? Wat heb je nodig? Wanneer wordt het onveilig voor je?” Dat zijn vragen waar hij nu scherper op let.

Vertragen, presentie en ruimte kunnen houden

Een belangrijk inzicht is het belang van vertraging. Niet meteen naar een oplossing toe werken, maar eerst begrijpen wat er gebeurt in het moment. In plaats van alleen naar het inhoudelijke conflict te kijken, haal je het gesprek naar het ‘hier en nu’. Wat gebeurt er bij iemand van binnen? Welke patronen zie je ontstaan? Wat hebben mensen van elkaar nodig?

Dat vraagt ook iets van zijn eigen rol. Hij benoemt het belang van presentie, hóe je er bent als mediator of gespreksbegeleider. Het begint bij je houding. Kun je de situatie ‘dragen’? Kun je verdragen dat er nog geen oplossing is? Niet meteen ingrijpen of oplossen, maar aanwezig blijven bij wat er gebeurt tussen mensen.

“Ik merk dat ik soms niet eens meer bezig ben met de oplossing. Ik vertrouw erop dat die vanzelf ontstaat als de dynamiek verandert.”

Een ander type ontmoeting

Daarmee verschuift ook fundamenteel wat je als mediator of begeleider doet. Minder gericht op het oplossen van een inhoudelijk probleem, en meer op het begeleiden van de interactie tussen mensen. "Je organiseert eigenlijk een ander type ontmoeting."

Een ontmoeting waarin ruimte is voor emoties, waarin patronen zichtbaar worden en waarin mensen kunnen uitspreken wat ze nodig hebben van de ander. Dat zorgt er soms voor dat je tot andere inzichten of conclusies komt dan wanneer je alleen op de inhoud blijft zitten.

“Je gaat gewoon andere dingen zien en daardoor ook anders kijken naar wat er mogelijk is in een conflict.”

Ervaren wat werkt, ook vanuit de andere kant

Wat voor Jonathan extra waardevol was in de training, is het zelf ervaren van interventies tijdens de rollenspellen, juist ook vanuit de rol van deelnemer of ‘cliënt’. Het van binnen echt voelen wat de interventies van de mediator met je doen.

“Doordat je die situaties echt naspeelt en de emoties zelf kunt ervaren, voel je wat je nodig hebt van een mediator.” Dat inzicht helpt je om beter aan te sluiten bij wat er speelt bij anderen.

En ook het belang van ‘valideren’ werd daarin heel duidelijk. Niet alleen begrijpen wat iemand zegt, maar laten merken dat het er mag zijn en ook heel logisch is. “Dat is best moeilijk, maar je ziet meteen wat het doet in een gesprek.”

Andere vragen, meer veiligheid

EFM heeft hem vooral geholpen om andere vragen te stellen. Vragen die minder oordelend zijn en meer uitnodigen tot reflectie en openheid. Hij verwijst daarbij naar een begrip dat hem aanspreekt: iemand ‘tevoorschijn luisteren’. Volgens Jonathan is veiligheid daarin essentieel. “Als iemand zich gezien voelt en het gevoel heeft dat alles er mag zijn, dan ontstaat er een basis om echt in gesprek te gaan.” Pas dan kunnen mensen zich laten zien, ook in situaties waarin het spannend is.

Breder dan mediation alleen

Voor Jonathan is EFM dan ook geen methode die je alleen toepast in mediation. “Voor mij is het een bredere zienswijze. Het helpt je om beter afgestemd te zijn, op jezelf en op anderen.” Het helpt hem om scherper waar te nemen wat er speelt en daar beter op te interveniëren, in iedere vorm van groepsdynamiek. “Je krijgt een rijker waarnemingsvermogen.”

“Of je nu leidinggevende bent, coach of mediator — het is echt een cadeau aan jezelf. Je krijgt tools, maar vooral een nieuwe manier van kijken. Het maakt je rijker en beter afgestemd in elk gesprek dat je voert.”